Tôi Đã Xem Hết Hoạt Hình 3D Trung Quốc Và Đây Là Điều Tôi Nhận Ra
Tôi nhớ rõ cái cảm giác lần đầu mở phim Na Tra: Ma Đồng Giáng Thế. Hồi đó mình còn nghĩ hoạt hình 3D Trung Quốc chỉ là thứ “cũng được”, kiểu đồ họa đẹp nhưng nội dung thì na ná nhau, toàn thần thoại, tu tiên, đánh nhau. Xem xong phần một, mình ngồi im một lúc khá lâu. Không phải vì phim quá xuất sắc đến mức choáng ngợp, mà vì nó làm mình thấy… bất ngờ.
Từ đó mình bắt đầu xem tiếp. Từ Bạch Xà: Duyên Khởi, Đại Ngư Hải Đường, Tây Du Ký: Hậu Duệ Tôn Ngộ Không, rồi đến Giang Tử Nha, Tân Thần Bảng, rồi cả những bộ donghua dài hơi như Đấu Phá Thương Khung, Phàm Nhân Tu Tiên… Mình không nói mình đã xem “hết” theo nghĩa thống kê chính xác, nhưng gần như những cái tên nổi bật trong khoảng 8-10 năm gần đây thì mình đều đã ngồi xem hết, có bộ xem đi xem lại.
Và điều mình nhận ra không phải là “Trung Quốc làm hoạt hình đẹp thật”, dù đúng là họ làm đẹp thật. Cái mình nhận ra sâu hơn nằm ở chỗ khác.
Họ không còn cố bắt chước nữa
Hồi trước, nhiều bộ yanhh3d Trung Quốc nhìn vào là biết đang cố học theo Hollywood hoặc anime Nhật. Nhân vật mũi cao, mắt to, ánh sáng lung linh kiểu Disney, cốt truyện cũng cố gắng “quốc tế” hóa. Nhưng khoảng từ Na Tra trở đi, cảm giác đó dần biến mất.
Họ bắt đầu tự tin với những gì thuộc về mình. Khuôn mặt nhân vật không còn cố “Tây” nữa. Cảnh quan mang đậm chất thủy mặc, kiến trúc cổ, màu sắc đôi khi hơi tối, hơi “mộc” chứ không bóng loáng. Ngay cả cách kể chuyện cũng khác. Na Tra không phải cậu bé cute đáng yêu, mà là một đứa trẻ bị cả thế giới nhìn như quỷ dữ, phải vật lộn với định mệnh và sự kỳ thị. Cái cảm giác “tôi không muốn làm ác, nhưng mọi người cứ bắt tôi phải là ác” nghe rất đời, rất gần với những gì người trẻ ngày nay vẫn đang mang trong lòng.
Ne Zha 2 còn đẩy cảm giác đó lên cao hơn nữa. Mình xem trong rạp Việt Nam, lúc phim kết thúc cả khán phòng vỗ tay. Không phải vì hiệu ứng cháy nổ, mà vì câu chuyện về tình bạn, về việc dám chấp nhận bản thân dù cả thế giới muốn mình trở thành thứ gì khác.
Câu chuyện mới là thứ họ chăm nhất

Nhiều người vẫn bảo hoạt hình Trung Quốc “đẹp nhưng nhạt”. Mình nghĩ nhận xét đó ngày càng lỗi thời. Thực tế, những bộ mình nhớ nhất không phải vì cảnh chiến đấu đẹp (dù có rất nhiều cảnh đẹp), mà vì nhân vật.
Bạch Xà kể lại truyền thuyết quen thuộc theo cách rất khác. Không còn là câu chuyện tình yêu đơn giản giữa người và yêu. Nó nói về sự hy sinh, về ký ức, về việc yêu một người đến mức sẵn sàng quên hết mọi thứ, kể cả chính mình. Đại Ngư Hải Đường thì lại mang một nỗi buồn rất lạ, kiểu buồn của người trẻ khi phải lựa chọn giữa nghĩa vụ và trái tim.
Còn những bộ dài hơi như Đấu Phá Thương Khung hay Phàm Nhân Tu Tiên thì lại cho mình thấy sức hút của thể loại “tu tiên”. Ban đầu mình cũng ngại, sợ nhàm. Nhưng càng xem càng thấy chúng giống như một phiên bản hiện đại của câu chuyện “con người vươn lên từ đáy”. Nhân vật chính không phải thiên tài, không phải được trời ban cho gì cả. Họ chỉ có sự kiên trì, sự nhẫn nhịn, và đôi khi là sự tàn nhẫn với chính mình. Cảm giác đó rất “đời”.
Họ đang tìm lại bản sắc của mình
Điều mình nhận ra rõ nhất sau khi xem khá nhiều, là Trung Quốc đang dùng hoạt hình 3D như một cách để kể lại chính câu chuyện văn hóa của họ. Không phải để khoe kỹ thuật, cũng không phải để cạnh tranh với Disney hay Pixar một cách trực diện. Họ đang làm một việc khác: lấy những huyền thoại cũ, những nhân vật đã quá quen thuộc trong văn hóa Á Đông, rồi kể lại theo cách của thế hệ mới.
Na Tra không còn là vị thần trẻ con dễ thương. Tôn Ngộ Không không chỉ là con khỉ phá thiên. Bạch Xà không chỉ là chuyện tình yêu cấm đoán. Họ đang được viết lại với những nỗi đau, sự phản kháng, và khát vọng rất gần với con người hiện đại.
Có lẽ vì vậy mà những bộ phim này không chỉ ăn khách ở Trung Quốc. Nhiều bạn Việt Nam mình biết, vốn không hay xem hoạt hình, cũng bắt đầu tìm xem. Không phải vì “hàng Trung Quốc rẻ”, mà vì câu chuyện thật sự chạm được.
Và một điều hơi buồn
Cũng phải nói thật. Không phải bộ nào cũng hay. Có những series 3D kéo dài hàng trăm tập, chất lượng lên xuống thất thường, kịch bản đôi khi lê thê, nhân vật phụ chỉ để “đỡ đạn”. Có những bộ quá chú trọng hiệu ứng mà quên mất cảm xúc. Có những bộ cố nhồi nhét quá nhiều yếu tố “huyền huyễn” đến mức người xem mệt.
Nhưng nhìn chung, xu hướng đang đi lên rõ rệt. Từ chỗ chỉ là “cũng được”, giờ đã có những bộ mình dám gọi là xuất sắc.
Mình không phải fan cuồng. Mình chỉ là người xem nhiều, rồi dần nhận ra một điều: khi một nền công nghiệp dám kể câu chuyện của chính mình một cách chân thành, không cố giả giọng ai khác, thì nó sẽ tìm được chỗ đứng của nó.
Hoạt hình 3D Trung Quốc những năm gần đây đang làm đúng việc đó. Và đó là lý do mình vẫn còn ngồi xem tiếp.