Xem chân gà đá cựa sắt
Mình mê gà đá cựa sắt từ hồi còn ở quê, khoảng 15-16 năm trước, cứ cuối tuần là lũ bạn rủ nhau ra sân sau xem mấy trận đá cựa. Lần đầu tiên mua con gà về, chú bán hàng chỉ cho xem mắt rồi vảy chân, bảo “Chân là nền tảng, vảy tốt thì cựa mới sắc, đòn mới hiểm”. Mình cầm con gà lên, nhìn chân nó mà ngẩn ngơ, không biết phân biệt vảy nào hay vảy nào dở. Giờ chơi gà cũng chục năm, đi đá vài sới, thua đau vài lần vì chọn chân sai, thắng sướng vài trận nhờ vảy “chất”, mình mới ngấm: xem chân gà đá cựa sắt không phải chuyện đùa, nó quyết định gần như toàn bộ lối ra đòn, sức chịu đựng và độ hiểm của cựa.
Đầu tiên, khi xem chân gà cựa sắt, phải nhìn tổng thể trước khi zoom vào vảy. Chân tốt phải khô, cứng, nhỏ gọn, không bụng thịt, không dị tật, ngón chân thẳng, móng ngắn gọn. Mình hay test bằng cách cầm gà lên cao khoảng nửa mét rồi thả xuống – nếu chân đáp đất chắc nịch, tiếng “bộp” vang, ngón chúa (ngón giữa) cứng cáp thì ok. Chân to bè, thịt nhiều hay chân mềm là né ngay, vì đá cựa sắt cần lực bẩy mạnh từ chân để cựa đâm sâu, chứ chân yếu thì cựa dù sắc cũng phí.
Chân gà có 4 ngón: ngón giữa là ngón ngọ (ngón chúa), ngón trong là nội, ngón ngoài là ngoại, ngón thới là ngón nhỏ. Mặt tiền chân chia thành mấy hàng vảy chính:
- Hàng Nội (hay hàng Quách): Theo ngón giữa lên gối.
- Hàng Ngoại (hàng Thành): Theo ngón ngoại lên gối.
- Hàng Thới: Theo ngón thới.
- Hàng Hậu: Mặt sau chân, vảy lớn.
- Hàng Độ: Từ cựa lên gối.
Vảy phải rõ ràng, vuông vức, không chồng chéo, không thiếu. Mình hay xem dưới ánh sáng tự nhiên, buổi sáng hoặc chiều, cầm gà nhẹ nhàng để nó đứng yên.

Bây giờ nói về mấy loại vảy “bá cháy” cho đá cựa sắt mà mình và các sư kê hay săn:
- Án Thiên: Vảy lớn nằm sát đầu gối, hàng nội hoặc ngoại, hình vuông hoặc chữ nhật. Gà có án thiên thường lì đòn, chịu đánh tốt, cựa đâm hiểm. Nếu cả hai chân đều có án thiên đối xứng thì quý.
- Phủ Địa: Vảy dưới cựa, che phủ phần dưới, giúp bảo vệ và tăng lực đâm. Loại này hay đi kèm án thiên.
- Đại Giáp: Vảy lớn, dày, giáp kín phần chân, gà có đại giáp thường ra đòn mạnh mẽ, cựa sắt đâm xuyên dễ hơn.
- Huyền Trâm: Vảy nhỏ, sắc nhọn như kim châm dưới cựa, cực độc, đâm một phát là chí mạng.
- Giáp Vy Đao (hay Xuyên Đao): Vảy hàng quách có mũi nhọn chỉa vào cựa, từ 3 mũi trở lên càng hay. Gà này ra đòn nhanh, hiểm, hay “xuyên” qua lông đối thủ.
- Mai Cựa: 4-5 vảy dính chùm sát cựa, hình hoa mai, đẹp mắt và gà hay có lối đá liên hoàn.
- Ngũ Quỷ: 5 vảy dài đồng đều xếp thẳng, hiếm lắm, gà có loại này đá dứt khoát, đòn sau cực mạnh.
- Hộ Khẩu: Vảy liên giáp nội có lỗ hổng giữa như miệng cọp, đòn đâm độc, nhanh như chớp.
Còn nên né mấy loại vảy xấu: vảy thiếu, vảy chồng, vảy lệch, hàng hậu ngắn (thất hậu), chân trắng hoặc đen bất thường nếu không hợp màu lông.
Mẹo cá nhân: xem vảy phải đối xứng hai chân, vị trí càng sát cựa càng tốt cho đá cựa sắt vì tăng độ chính xác đâm. Mình hay kết hợp xem cựa: cựa dài, cong nhẹ, sắc nhọn, mọc thấp thì phối hợp với vảy tốt là “combo” chết người. Có con gà mình mua, chân có án thiên + đại giáp + huyền trâm dưới cựa, đá 4 trận thắng sạch, cựa đâm trúng một phát là đối thủ nằm luôn – sướng không tả nổi!
Nhưng nhớ nhé, vảy chỉ là một phần, phải xem tổng thể: mắt, lông, dáng đứng, lối đá thử. Có con vảy đẹp mà chân yếu, đá vài hiệp đã đuối thì cũng phí. Mình từng mua hớ vì ham vảy “quý hiếm” mà bỏ qua chân mềm, thua trận tiếc hùi hụi.
Nếu bạn mới chơi gà cựa sắt 79 King, cứ bắt đầu bằng cách cầm chân gà xem hàng vảy chính, hỏi thăm các chú lớn tuổi ở sới, dần dần sẽ “mắt tinh” hơn. Ai có kinh nghiệm về loại vảy nào “độc” nhất cho cựa sắt, kiểu đại giáp hay xuyên đao hay hơn, comment kể mình nghe với, mình cũng muốn học hỏi thêm để chọn được chiến kê “khủng”!
Chơi gà vui vẻ, có trách nhiệm nha anh em!